�

اهمیت سوگ

یکشنبه 12 بهمن 1404
+0 به یه ن

سوگواری آیین مهمی هست. اتفاقا برای خود خود خود خود دل داغدیده هم هست. نه برای تصویر آن و یا حرف مردم! ممکنه یکی بخواد در هنگام سوگواری دور و برش شلوغ باشه یکی دیگه بخواد تنها بمونه. شکل سوگواری به روحیات فرد و شرایطی که در آن عزیزش را از دست داده بستگی داره. اما صرفنظر از آن که شکل سوگواری چی باشه  گذراندن مراحل آن مهم هست. اون چهل روز سوگواری که از قدما برای ما مونده (گویا سنتی است که ازقوم سکاها مونده) حکمتی داره. حدود همان چهل روز سوگواری برای روان داغدیده لازمه. لازمه که فرد داغدیده در این چهل روز از روتین همیشگی اش دور بشه و به سوگ بپردازه. تا جایی که من دیدم اونهایی که مثلا به زعم خود و اطرافیانشان «قوی» بودند و سوگواری نکردند بعدا دچار انواع و اقسام ناراحتی های بدنی-روانی شدند. درآن چهل روز، سوگ را به روی خودشان نیاوردند اما در عوض  هیچ وقت با آن مصیبت کنار نیامدند.

نمی دانم عزاداری زنان عشایر را برای فرزند از دست رفته دیده اید یا نه؟. به طور ممتد، روی قبر فرزند تازه از دست رفته ناله و زاری می کنند. در ترکی به آن «اوخشاماخ» می گویند. شکل شدید و ممتد گریه («آغلاماخ») هست. دیده ام که برخی از زنان شهری مدرن شده به این شیوه سوگواری زنان عشایر با دیده تحقیر می نگرند. اما به نظر من شکل طبیعی مواجهه با چنین مصیبتی همان هست که زنان عشایر انجام می دهند. در زندگی سخت عشایری مرگ فرزند زیاد اتفاق می افته. این آیین اوخشاماخ لابد برایشان کار کرده. مادر داغدیده یک دل سیر ناله و گریه می کنه ولی بعدش بلند می شه و به زندگی و وظایف مشقت بارش می رسه. زندگی سخت عشایری جز این را اجازه نمی ده.

طبقات مرفه شهری وقتی با داغ های بزرگ، نظیرداغ فرزند روبه رو می شوند پیش روانشناس می روند و قرص آرامبخش می گیرند. به کمک روانشناس و دارو و البته همراهی اطرافیان، پشت سر گذاشتن سوگ نیازی به اوخشاماخ به شیوه عشایر نداشت. اما اینها لاکچری هایی هستند که برای هر داغ دیده ای، فراهم نیست.

الان در بین عده محدودی -حتی خیلی محدود تر و باریک تر از آن طبقه مرفه شهری که عرض کردم- مد شده که به جای عزاداری به رقص و پایکوبی می پردازند. البته آیین رقص سنتی سوگواری در برخی از اقوام ایران از قدیم وجود داشته ولی حزین بودن آن رقص های سنتی سوگواری کم از ناله نداشت. منتهی این رقص وپایکوبی جدید که اخیرا در تهران مد شده از آن جنس نیست. من نمی دانم که آیا چنین روشی، روش سوگواری درستی است یا نه. باید زمان بگذرد و به طور علمی بررسی شود تا ببینیم که آیا این روش ها همان کارکرد مثبت برای تخلیه روانی داغدیده را داشته اند یا نه. تا چنین بررسی ای نشود برای قضاوت در مورد بهتر بودن این شیوه نسبت به شیوه های متداول تر باید صبر کرد.

مسئله سوگواری امری جدی است. پیرو«مد روز» شدن در امر سوگواری شدن شاید تبعات منفی جدی برای روان داغدیده در بلند مدت داشته باشد. شاید!  نیاز به بررسی علمی دارد. من موارد زیادی در ۴۰ سال گذشته دیدم که حرکتی «مد روز» شد و افراد شیک به دنبالش رفتند و روش های قدیمی تر را تحقیر کردند ولی بعدا معلوم شد که آن «مد روز» خیلی مخرب تر از روش های قدیمی تر بوده که افراد شیک بنا به مد روز آن را تحقیر نمودند.

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           0 باخیش

فایده ناامیدی از سراب

سه شنبه 7 بهمن 1404
+0 به یه ن

آن چه که از ناامیدی بدتر هست، امید واهی بستن به سراب هست. وقتی برای یافتن چشمه گوارا مصمم خواهیم شد که از سراب پاک ناامید شده باشیم.

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           1 باخیش

شعارهای این روزها

چهارشنبه 17 دی 1404
+0 به یه ن

وضعیت اقتصادی واقعا خراب هست وتقریبا همه مردم- از اقشار مختلف- به شدت و به حق- خشمگین هستند.
(یک عده-به خصوص آنان که زیاد ایران اینترنشنال تماشا می کنند- می گویند وضعیت اجتماعی هم خیلی خراب شده که من قبول ندارم. آن چه که امروز ناهنجاری حساب می شه قبلا هنجار بود برای همین به نظر می رسه که الان بد شده. قبلا اون قدر بدی در اجتماع بود که به چشم نمی آمد. مثلا الان کتک زدن بچه تابوست و وقتی موردی پیش می آید شوکه می شویم. تا سی چهل سال پیش کتک زدن بچه پدیده ای روزانه در خانواده و مدرسه بود.)
اعتراضات وسیع (اما نه هنوز همه-شمول) هم به دنبال این خشم شکل گرفته. شعارها و نحوه هماهنگی به گونه ای نیست که همه معترضان را -حتی همه معترضانی را که معتقدند که کف خیابان حق به دست می آید- همراه سازد. منظورم فقط شعارها به نفع پهلوی که در لا به لای شعارها داده می شود نیست. البته که شعارها به نفع پهلوی بسیاری (حدود شصت در صد جامعه) را از همراهی با اعتراضات باز می دارد. اما فقط اون نیست! خبرهایی که از شاهدان عینی، در همان روز اول از نحوه شروع اعتصابات بازار در تهران به گوش رسید شوکه کننده بود. شباهتی به شروع اعتصابات بازار در گذشته (از زمان مشروطیت تا همین جنبش مهسا در سه سال پیش) نداشت. در اعتصابات قبلی بزرگان بازار با همفکری و هماهنگی تصمیم می گرفتند که فردا همگی به اعتصاب روند. این بار بوی بی نظمی- از سوی خود شروع کننده های اعتصاب - می داد. چنان که خیلی از بازاری ها به این فکر افتادند که خود باید امنیت مغازه شان را تامین نمایند. در صورتی که قبلا دست کم خیالشان از طرف همکاران خودشان که آغازگر اعتصاب بودند آسوده بود. بی نظمی در بازار نه تنها به اقتصاد کمکی نمی کند بلکه آن را بیش از پیش به هم می ریزد. همین به هم ریختگی باعث شد که بازارهای ریشه دارتر از بازار تهران -مثل همین بازار تبریز- همراهی نکنند. حال آن که حتی در سال ۸۸ و ۸۹ که تبریز از جنبش سبز حمایت نکرد بازار تبریز از اعتصاب بازار تهران -سر یک مسئله اقتصادی که ربطی به جنبش سبز نداشت- حمایت کرده بود. (علت این که یادم مونده این بود که مانا نیستانی با کاریکاتوری این دغدغه بازاریان و بی تفاوتی نسبت به جنبش سبز را به سخره گرفته بود.)
دوم این که در دعوت به اعتراضات، خیلی بیشتر از آن چه که مورد پسند کلانشهرهای ایران در سال ۱۴۰۴ هست تاکید بر واژه «مرد» و «غیرت» بوده است. در کلانشهرهای ایران ۱۴۰۴در این تاکید خوشایندنیست. این تاکید بیشتر از سوی ایرانیان مقیم خارج بوده است که با تحولات سه چهار سال اخیر ایران پیش نیامده اند. متوجه نیستند که این گونه تاکید هایشان- در شهری مثل تهران- بیشتر دافعه دارد تا جاذبه. در برخی از شهرستان های لرستان و ایلام و کهکیلویه وبویراحمد و چهار محال وبختیاری شاید هنوز این ادبیات بین اکثریت خریدار داشته باشد و برانگیزانه عمل کند، اما در کلانشهرها خریدار زیادی ندارد.
مهمتر از همه این که برای عموم مردم اصلا مشخص نیست که این شعارها چه مشکلی رااز اقتصاد حل می کنند؟ من فعلا کاری به خوبی یا بدی خاندان پهلوی ندارم. اما شما به من بگید چه طور شعاری مثل «رضا شاه! روحت شاد!» می تواند به مهار تورم بیانجامد؟ فکر کنم دیگه ساده-اندیش ترین مردم ایران دیگه به این نتیجه رسیده اند که اقتصاد یک علم هست و تابع قوانین زمینی و غیر معنوی و ماورایی. در اذهان عموم مردم امروز ایران قرار نیست با درود فرستادن به ارواح- ولو ارواح آدم های خوب- خیر و برکت به بازار برسد. حدود ده سالی است که آن تفکر ماورایی در مورد برکت در اقتصاد در جامعه ایران، چندان خریدار ندارد. من قبلا نوشتم که از نظر من چه شعارهایی مستقیم به اقتصاد مربوط می شوند و افکار را به سمت جستن راهی برای بهبود اقتصاد هدایت می کنند. هیچ کدام از شعارهایی که این روزها سر داده می شوند از نظر من و از نظر بخش بزرگی از جامعه از این جنس نیستند!
فیلم برنج پاشی در آبدانان ایلام که از منظر برخی نشانه «لارج» بودن معترضان بود برای بسیاری که دور ریختن هر دانه برنج را ناسپاسی به زحمات کشاورزان، منابع آب و نیز گرسنگی کودکان فقیر می دانند بسیار عجیب و پس-زننده بود. چه خوشتان بیاید و چه بدتان بیاید درصد بزرگی از مردم طبقات مرفه (همان ها که برای شادی دل فرزندان و نوه ها برای بچه هایشان هم جشن یلدا مفصل می گیرند و هم هالوین و هم کریسمس مجلل)، باز به بچه هایشان یاد می دهند که نباید حتی یک دانه برنج را دور ریخت. دست کم اغلب طبقه مرفه آذربایجانی، چه ساکن آذربایجان ،چه ساکن کرج و تهران و چه ساکن خارج از ایران هنوز در همین ۱۴۰۴ این طوری بچه هایشان را تربیت می کنند. به گمانم مردم یزد و خیلی شهرهای دیگر ایران هم همین طور باشند. این دسته از مردم هم بخواهند اعتراضی کنند قطعا در جهت همراهی با کسانی که برنج های فروشگاه افق کوروش را بدون پرداخت پول، برداشتند و به هوا پخش کردند نخواهد بود. چه خوشمان بیاید چه بدمان، صف خود را جدا خواهند کرد، خط خودشان را خواهند گرفت و برتفاوت خط مشی خود با آنها تاکید خواهند نمود. یک عده در فضای مجازی برایشان کف و هورا می کشند که برنج ها را به خانه نبردند و به هوا پخش کردند. اما گمان نمی کنم عده ای که این حرکت را مایه فخر می دانند به بالای ۴۰ درصد برسد. به گمانم، بالای ۵۰ درصد مردم امروز ایران -به دلایل متعدد- این عمل را مایه سرافرازی نمی دانند. اون دسته که تشویق می کنند از اون دسته که تقبیح می دانند انتظار همراهی نداشته باشند.
چنان که گفتم خشم عمومی از وضعیت کنونی-به خصوص وضعیت اقتصادی- به شدت بالاست. اما خشم به گونه ای نیست که بخش های مهمی از جامعه چشم بر مسایلی که در بالا گفتم بربندد . به هر حال این خشم به این زودی ها خاموش نمی شود. به نظرم اعتراضات در بخش خاموش جامعه دارد پخته تر می شود تا سرباز زند. احتمالا بخش خاموش تر جامعه با شعارهای مترقی تر و هماهنگ تر و سنجیده تر و برنامه ریزی شده تر به میدان می آیند و آینده بهتری را رقم می زنند. همان طوری که جنبش مهسا منجر به آینده (حال) بهتر از گذشته شد. جنبش پخته تر و سنجیده تر با دغدغه اقتصادی هم می تواند اوضاع را (همچون جنبش مهسا) بهبود بخشد.
جمع بندی کنم: شعارهایی که این روزها سر داده می شود و حرکت های اعتراضی که می شود از جنس حرکت ها وشعارهایی که بالای شصت درصد مردم ایران را در سال ۱۴۰۴ همراه کنند نیستند! شعارهای نویی لازمند که چنین همراهی ای شکل گیرد. شعارهایی که بازتاب دهنده دغدغه های مردم امروز ایران باشد.

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           2 باخیش

شعار برای مهار فساد اقتصادی

چهارشنبه 17 دی 1404
+0 به یه ن

راستش من  نمی فهمم که این شعارهایی که این روزها سر داده می شه چه طور می تونه به حل مشکلات اقتصادی بیانجامه. شاید اشکال از فهم خود من هست. از خودم پرسیدم پس چه شعاری در جهت جنبشی می تونه باشه که در عمل به حل مشکلات اقتصادی و حذف بی عدالتی و محرومیت منجر بشه؟ شعارهای زیر به ذهنم رسیدند:

 

حکمرانی ملی/ با روش های علمی

مشکلات عصر اِی-آی (AI) / حل نمی شه با نوحه و اِی وای!

 

نهاد بی نظارت/مایه فقر و ذلت

اقتصاد ورشکسته/ با اعدام درست نمی شه

توسعه پایدار/ نه اختلاس و فرار

محیط زیست/ زینتی نیست

(ضمن اشاره به بهره برداری از معادن و منابع یا چاه های نفت یا صنایع آلاینده:

سودش برا]ی[ رانت خواران/ گندش برا]ی[ جوکاران)

مداخل ملی / مخارج ملی

چراغی که به خانه رواست به مسجد حرامست

(]با لحن مطالبه[) :

پول نفت ایران مال ملت ایران

اینترنت بی  فیلتر/ برا]ی[ کسب و کار بی تِرتِر

فضای اقتصادی / بی رانت و پارتی بازی

ثبات در تصمیم سازی/ کلید آبادسازی

شفافیت اقتصادی/ راه هرچه آبادی

خبرنگار تحقیقی/ شفافیت حقیقی/ نظارت  دقیقی.

آزادی آزادی آزادی/آزادی واسه چی؟/برا]ی[ حذف رانت چی

آزادی  آزادی آزادی/آزادی نمی خواهیم که لخت بشیم/ می خواهیم که با راستی، اُخت بشیم

به روباه گفتند شاهدت کو گفت دمم!/به رانت خور گفتند ناظرت کو؟گفت خودم!

داوری صوری/ یعنی کری و کوری

نظارت، صوری نمی شه/مبارزه با فساد این جوری نمی شه

نهاد غیر پاسخگو/ مأمن هر کی دروغگو

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           3 باخیش

دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان (علوم پایه)

شنبه 13 دی 1404
+0 به یه ن

در سال های گذشته دو نفر از بهترین پست داک های ما-در شاخه انرژی های بالا- جذب دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان شده اند. در سایر شاخه های فیزیک (همین طور در شیمی و....) دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان استادان درجه یکی دارد. اگر به دنبال تحصیلات تکمیلی در رشته فیزیک  در داخل کشور هستید توصیه من آن هست که دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان را-در شاخه هایی که در آن فعال هست- در اولویت قرار بدهید. 

در دانشگاه تهران و دانشگاه شهید بهشتی هم استادان درجه یکی هستند اما تا جایی که من می دانم صف طولانی ای از دانشجویانی هست که می خواهند با آنها پروژه بردارند بنابراین شاید نوبت شما نرسد. 

در مجموع بیراه نیست که بگوییم در رشته های علوم پایه اکنون دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان بهترین در کشور هست. این را کسانی که در زمینه بررسی پروپوزال های ارسالی از کل کشور نقش دارند می گویند. نه آن که از دانشگاه های دیگر پروپوزال بهتری ارسال نشود. اما سطح متوسط پروپوزال های ارسالی از دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان  از دانشگاه های دیگر به طرز محسوسی بالاتر هست. کم نبودند کسانی که در زنجان می درخشیدند اما خیال کردند که در پایتخت چه خبره و خود را به  دانشگاه های تهران منتقل کردند. انتقال به دانشگاه های تهران همان و افول علمی همان!

(محل کار من یک پژوهشگاه- نه دانشگاه- هست و قضیه اش فرق می کند. از جمله فرق هایش هم این هست که جای مناسبی برای دانشجو نیست. برای همین ما (من و شاهین) از سال ۲۰۱۵ در پژوهشکده فیزیک دانشجو نگرفتیم و قصد هم نداریم که دانشجو بگیریم. پژوهشکده ما- یعنی پژوهشکده فیزیک پژوهشگاه دانش های بنیادی- برای پست داک در شاخه انرژی های بالا، پدیده شناسی ذرات و کیهانشناسی جای خیلی خوبی است. در سال های اخیر گل های  سرسبد دانش آموختگان این شاخه ها را از دانشگاه های مختلف کشور به عنوان پست داک جذب کرده ایم. محیط خیلی خوبی برای پژوهشگر پست داک به وجود آمده است.همین طور ویزیتورهای جوان زیادی داریم که درصد قابل توجهی از آنها به غنای علمی محیط می افزایند. معمولا پست داک ها را از میان آنها انتخاب می کنیم. یعنی بین آنها، آنان که خوش می درخشند و خارج نمی روند بعد از مدتی پست داک پژوهشکده می شوند. )

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           0 باخیش

چه چیزی می توانست برگ برنده اپوزیسیون راست افراطی باشد؟

چهارشنبه 10 دی 1404
+0 به یه ن

درطول دهه های گذشته درجمهوری اسلامی، تصمیم های بزرگ در حاشیه هیئت های مذهبی گرفته می شد. برای همین اونهایی که می خواستند از رانت ها برخوردار بشوند و یا بر تصمیم سازی های مهم کشوری اثرگذار باشند سعی می کردند در هیئت های مذهبی دولتمردان و رجال جمهوری اسلامی وارد بشوند. همسرانشان هم با همسران آنها در دوره ها و روضه ها و .... حشر و نشر می کردند. 

فکر نکنید در کشورهای پیشرفته خیلی با این متفاوت هست. اونجا هم لابی کردن های پشت پرده در سیاست حرف اول را می زنه. منتهی جای لابی کردنشان هیئت های مذهبی نیست. معمولا سناتورها و سایر دولتمردان به باشگاه تنیس یا  گلف می روند و هنگام گلف بازی برای منافع شخصی و گروهی خود لابی می کنند.  یا هم که با هم  به محل اسب دوانی وپرورش اسب همدیگر می روند و اونجا به همدیگر- پدرخوانده وار- پیشنهادهایی می دهند که نمی توان آنها را رد کرد!!

اگر این اپوزیسیون خارج نشین -به خصوص اپوزیسیون راست گرا- حرفی برای گفتن داشت در این چهل و چند سال در این کلوپ ها می بایست نفوذ می کرد. شاهزاده رضا پهلوی با کدام سناتور و یا دولتمرد آمریکایی در این چهل و چند سال گلف بازی کرده!؟ پادشاهی خواهان عکس های او را در حال اجرای موسیقی پاپ منتشر می کنند و قربان صدقه اش می روند. آخه این کار را که گروه اندی و شهرام شب پره بهتر از او می کنند!  اگر این خاندان قرار باشه با این موقعیت خود حرفی در آینده سیاسی کشور داشته باشند همسر رضا پهلوی تا الان می بایست ده ها مهمانی داده بود که در هرکدام سه چهار تا سناتورآمریکایی یا دولتمرد اروپایی  دعوت بوده باشد. کلاس  یوگا رفتن های  این خانم معروفند. آیا تا به حال در این گونه کلاس هایی که می رود با زنان خانواده کندی یا بوش یا دیگر سلسله های قدرتمند آمریکا همکلاس شده!؟

در فیس بوک دیدم که بانوان پادشاهی خواه رشت کلی از همسر رضا پهلوی تجلیل کرده بودند و او را  به خاطر سر دادن شعار « مرگ بر سه فاسد.....» ارتش تکنفره شاهزاده خوانده بودند. شاهزاده سوار براسب آنها برای این که از  آن سوی آب ها  به داخل کشور نزول اجلال کند و به آرزویش برسد نیاز به چنین ارتش تکنفره ای که از او چهره فاشیست می سازد ندارد! نیاز به  همسری دارد که با معاشرت با  زنان  خاندان های قدرتمند اروپا و آمریکا از یک سو و از سوی دیگر با  مردمداری و لبخند بر مردم ایران از هر طیفی برای  شازده قدرت نرم ایجاد کند.

اگر در این گونه جمع ها نمی چرخند با یک خانواده معمولی اندکی پولدار تر از معمول-جز در نام خانوادگی- چه فرقی دارند ؟! عرض کردم «اندکی». از من نوعی خیلی خیلی پولدارترند اما در مقابل الیگارش های فعلی ایران ثروت چندانی ندارند. الیگارش های فعلی ایران با ثروتشان می توانند عده و عُده ای را جمع کنند که شاهزاده رضا پهلوی با این هواداران پرسروصدایش حتی نمی تواند خوابش را ببیند. از سوی دیگر هم کسی مثل ترامپ و دیگر دولتمردان راستگرای سراسر دنیا (حتی اندک دولتمردان چپگرای باقی مانده در دنیا) ترجیح می دهند با الیگارش هایی که میلیاردها در جیب دارند پای میز مذاکره بنشینند نه با شازده ای که فیلم هایی از او بیرون می آید که نشان از آن دارد که در ۶۵ سالگی مثل یک تین-ایجر رویای ستاره راک شدن دارد!

نتیجه ای که می خواهم بگیرم آن است که برای آینده ایران نمی شه روی پادشاهی خواهان خارج از کشور حساب کرد. آن چه که راستگراها را قدرت می بخشد ندارند. فقط ادعا و هارت و پورتش را دارند. 

 اما بخش های منطقی تر اپوزیسیون خارج از کشور (که تا جایی که من می دانم هیچ کدام پادشاهی خواه نیستند)  در یکی دو زمینه خوب کار کرده اند. از جمله در زمینه به قول خودشان عدالت انتقالی. مثلا کاری که بنیاد برومند در مستند سازی مدارک دادخواهان داشته ،می تواند کمک کند که پروسه دادخواهی آلوده به انحراف نشود. اگر این گونه مستند سازی ها نباشد و دادخواهی به انتقام شخصی  فروکاسته شود سنگ روی سنگ بند نمی شود! در این صورت تر و خشک با هم می سوزند. اگر جامعه ببیند که مانند دادگاه های سوئد،  پروسه دادخواهی یک پروسه طولانی اعصاب خرد کن-حتی برای شاکی است- هست  (نه هارت و پورتی از نوع مورد پسند همسر رضا پهلوی یا علی کریمی) کسی بلند نمی شود برای هر که به او حسادت می ورزد یا با او تضاد منافع دارد پاپوش بدوزد! تنها کسانی وارد این پروسه می شوند که به واقع مورد ظلم جدی واقع شده اند و عمیقا  دردمند هستند.بله! دادخواهی در یک دادگاه عادلانه خود درد دارد. شاکی باید مبارزه کند تا جرم متهم را اثبات نماید. با کشت و کشتار و تجاوز به قصد انتقام جویی خیلی فرق دارد. وقتی اصل بر برائت متهم قبل از اثبات جرم باشد شاکی و وکیلش لحظات چندان لذت بخشی در دادگاه قبل از اثبات جرم نخواهند داشت چرا که وکیل متهم آن ها را جهت اثبات بی گناهی موکلش به صلابه کلامی می کشد!

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           0 باخیش

تفاوت دو سری فحاشی

یکشنبه 7 دی 1404
+0 به یه ن

چند روز پیش دو سری فحاشی جنجال برانگیز اتفاق افتاد. یکی علیه کریم باقری در استادیوم فوتبال تبریز و دیگری توسط علی کریمی علیه ۳۲ نفر از چهره های سیاسی ویا حقوق بشری و یا دادخواه  از طیف های مختلف که جزو پادشاهی خواهان نبودند. طبعا علیه هر دو فحاشی در فضای مجازی موج هایی راه افتاد. در تقبیح فحاشی علیه کریم باقری موج دو شاخه بود. یکی از سوی کسانی بود که کریم باقری را اسطوره می خواندند. شاخه دوم از سوی بخشی از  طرفداران  تراختور (بخش فرهیخته تر آن )  بود که هر چند علت دلخوری هواداران از کریم باقری را درک می کردند اما آن ادبیات فحاشانه  را در شأن هواداران تراختور نمی دیدند و تقبیح نمودند. البته من خودم جزو تقبیح کننده ها نبودم. چرا!؟ چون که من فضای استادیوم و فوتبال-دوستان را به اندازه کافی نمی شناسم که بدانم یک فحش در اون فضا دقیقا چه بار معنایی دارد. به علاوه فکر کردم اگر من مثل معلم اخلاق با دیگر تقبیح کننده های مقیم تهران همصدا شوم نه تنها از من نمی پذیرند بلکه این اعتراض من  باعث می شود در موقعیت دیگر که شاید از من نکوهشی یا توصیه ای پذیرفته شود پس زده شوم. نیمچه اعتباری که به عنوان یک فرد دانشگاهی علاقه مند به مسایل آذربایجان دارم را نگه می دارم برای جایی که فکر می کنم اثر گذار باشد.

   برای همین  تنها نوشته بودم که « من به تراختوری ها ایراد نمی گیرم که چرا خشم خود را به کریم باقری، به صورت کلامی ابراز کردند. اتفاقا یکی از خوبی های همشهری های ما  این هست که همین طوری خشم خود را ابراز می کنند و کار را به خشونت های بالا نمی کشانند. بعد ازابراز خشم هم زیاد کشش نمی دهند و کینه به دل نمی گیرند. این طرز برخورد ایده آل نیست اما خیلی بهتر و کم خطر تر  از رویکرد passive aggressiveهست که در برخی از شهرهای دیگر  رواج دارد. ولی من به کسانی که بعدا در فضای مجازی از این اتفاق به عنوان محاکمه یاد کردند نقد جدی دارم.  به دلیلی که عرض کردم به کار برد واژه «محاکمه»  برای این اتفاق نقد جدی دارم.» 

همان طوری که می بینید آن اعتبار را هم در صندوقخانه نگه نداشتم. در همان فرسته خرجش کردم و به کار بردن اصطلاح «محاکمه» توسط برخی از صاحبنظران  تراختور را به  نقد کشیدم. مخاطبم طبعا کسانی نبودند  که در استادیوم فحش دادند . بلکه  قشر فرهیخته تری از هواداران تراختور بودند که با همدلی این جریان اجتماعی را تحلیل می کنند. بین اونها  علی الأصول حرف من شنیده می شه. گمان هم می کنم که همین نقدم هم شنیده شد.


علت دیگر برای این که  من در تقبیح  فحاشی علیه کریم باقری ننوشتم این بود که فکر کردم اتفاقا این اتفاق نه تنها به کریم باقری آسیب نمی رساند بلکه به او به عنوان سلبریتی ای که بیزنس هایی  نظیر کافی شاپ در تهران دارد سود فراوان هم می رساند. اگر یادتان باشد در جریان جنبش مهسا، کافی شاپ کریم باقری را پلمب کردند و اتفاقا اونجا من در فیس بوک و وبلاگ علیه این ظلم غریدم! چرا!؟ چون اون واقعا ظلمی  بود از سوی صاحبان قدرت. اما فحاشی های استادیوم در تبریز صدای فریادی بود برای شنیده شدن حس  مظلوم واقع شدن و نادیده گرفته شدن. در هر صورت چنان که انتظار می رفت جریمه های سنگینی به خاطر این فحاشی برای تراختوری  نوشته شد.  تحلیل گران تراختور می گویند در پی رفتار مشابه با آنان در تهران چنین جریمه های سنگینی علیه پرسپولیس نوشته نمی شود.(من فوتبالی نیستم و در نتیجه قضاوتی ندارم.)

نوشته  بالای من در داخل گیومه، بهانه ای به دست داد که یکی از خوانندگان  کانال مینجیق، بالای منبر برود و برتری اخلاقی خود را نسبت به من به رخ من بکشد. همان طوری که هواداران تراختور که  آن روز در استادیوم از من قبول نمی کردند که به آنها ادب بیاموزم من هم از آن فرد قبول نمی پذیرم که او برتری اخلاقی ای نسبت به من دارد  که به او اجازه دهد که چنان از موضع بالا به پایین با من سخن گوید!  خیلی هم سنگ کریم باقری و پاکی  و خودساختگی او را بر سر من می کوبید. از خطاب و عتاب او من  بیشتر از این که حس کنم او قصد حمایت از کریم باقری را داشت  إحساس کردمقصد آن دارد که مرا بکوبد!  حالا نمی دانم کدام نوشته قدیمی ترم به تریج قبایش برخورده بود که مترصد آن بود که حالم را بگیرد. در طول ۱۹ سال وبلاگ نویسی از این موارد زیاد دیده ام. (احتمالا حس تراختوری ها هم از بیشتر تقبیح های  تهران نشینان و حمایت شان از کریم باقری همین هست.) این من بودم که وقتی  کافی شاپ کریم باقری را پلمب کردند علیه آن ظلم غریدم. غرش ام چنان شدید بود که همکلاسی قدیمی ام نگران من شده بود و از انگلیس پیام داد که مبادا تو به خاطر کافی شاپ کریم باقری توی دردسر بیافتی! در صورتی که اون آقا اون موقع لام تا کام برای رفع ظلم از کریم باقری چیزی نگفت.  در موارد ظلم های شدید تر که اتفاقا در حیطه وظایف او هم قرار می گیرد محافظه کارانه و حسابگرانه، چشم بر ظلم می بندد.


من در تهران نشسته ام.  بیش از دو سال یک بار برای دو سه روز هم به تبریز نمی روم. پایم را هم نه در هیچ استادیومی گذاشته ام نه نخواهم گذاشت (به استنثای استادیوم بارسلون  برای بازدید توریستی). برای من چه نفع شخصی دارد که بخواهم دل تراختوری ها را به دست آورم؟! اما کافی است لب تر کنم و تراختور را بنکوهم! از فردایش می شوم «آذری با غیرت فرهیخته» محبوب تهرانی ها و هزاران امکانات به پایم به این عنوان می ریزند. هزاران مرتبه از من پایین تر از نظر دستاورد علمی  (بر اساس معیارهای ساینسومتری شناخته شده دنیا) با یک بار تقبیح تراختوری ها به این شکل در این شهر تهران به نان و نوا  رسیده اند! من با این رزومه علمی و این همه جایزه بین المللی که از زمان ۱۷ سالگی ام در المپیاد تا کنون به دست آورده ام یک کوچولو خوش رقصی برای جریان ایرانشهری کنم  می شم ملکه آنها!  اما این کار را نمی کنم! چون این جور خوش رقصی ها را درست نمی دانم. کافی است من بر سر  یک جوان معترض آذربایجانی فریاد بزنم و او را پانتورک بخوانم تا در این تهران، سیم و زر به پایم بریزند و شب وروز  به من القاب فرهیخته و آذری غیرتمند و نظایر آن بدهند! اما من آلت سرکوب و خفه کننده صدا  نمی خواهم بشوم.


طرفداران تراختور طیف وسیعی از ترکان و آذربایجانی های ایران را شامل می شود. یک سر این طیف افراد فرهیخته اند و یک سر دیگر هم آدم های جاهل و لمپن مسلک. توزیع آن هم از نظر فرهیختگی و جاهلیت درست مثل ترکان و آذربایجانی های ایران هست. خوب یا بد، آیینه تمام نمای آنهاست. درصد فرهیخته ها و جاهل ها بین این طرفداران همان اندازه هست که در سطح جامعه وسیع تر. در روزهای اخیر بخش متمایل تر به فرهیختگی این طیف -با این استدلال که تریبون سکوهای استادیوم در بازی های تراختور باید برای مطالباتی نظیر احیای دریاچه اورمیه یا آموزش زبان مادری پاکیزه بماند وبه فحش آلوده نشود- به طور دوستانه و مهربانانه آنان را که فحش داده بودند از این کار برحذر داشته اند.


اما در اردوی پادشاهی خواهان چه برخوردی با فحش های علی کریمی شده است؟ آیا بخش فرهیخته تر این جریان (اگر هنوز فرهیخته ای بین شان باقی مانده باشد) علیه فحاشی های علی کریمی موضعی گرفته اند؟ من که موردی سراغ ندارم. هر چه در فضای مجازی دیدم  تایید تمجید از فحاشی علی کریمی  از جانب پادشاهی خواهان بود. اگر هم موارد معدودی انتقاد باشد در مقابل این که همسر رضا پهلوی علی کریمی را «مرد هفته» لقب داد رنگ می بازد!

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           1 باخیش

نتیجه ای شیرین از درسی تلخ!

شنبه 29 آذر 1404
+0 به یه ن

دقیقه ۱۶ تا ۱۹ کلاس درس نوزدهم دکتر انصاری فرد در مورد هوش مصنوعی در فیزیک انرژی های بالا را ملاحظه کنید:

https://www.aparat.com/v/pealrar?refererRef=channel_page

به مقاله ای و نکته ای  اشاره می کنه  به عنوان «درس تلخ». مفهومش اینه که اگر سیستم شما توان محاسباتی لازم را داشته باشه، بهتره بذارید خود هوش مصنوعی راه خودش را برای حل مسئله پیدا کنه تا این که الگوریتم های خودتان را به خوردش بدهید! 

اساس هوش مصنوعی و یادگیری ماشین به لحاظ ریاضی آن قدر ها چیز پیچیده ای نیست. ضرب چند تا ماتریس با عناصر مجهول هست و یک تابع که باید مینیمم بشه تا این عناصر مجهول پیدا شوند. به لحاظ ریاضی خیلی ساده تر از اکثر کارهایی هست که ما پژوهشگران فیزیک با آنها روزانه سر وکار داریم. این سیستم نسبتا ساده را هم که به حال خود که می ذارید بهتر جواب پیدا می کنه!

------------

جریان «درس تلخ» در هوش مصنوعی را  که شنیدم یاد والدینی افتادم که می خواهند الگوریتم های خودشان را به فرزندانشان اعمال کنند. به خاطر تکالیف مدرسه به اونها فشار می آورند و به اجبار آنها را از این کلاس فوق برنامه به اون کلاس فوق برنامه می کشانند. حال آن که فرزندان خانواده هایی که امکانات برایشان فراهم می شود اما آزاد باقی می مانند که خود بچرخند و خود استعدادهای خود را بیابند و شکوفا کنند عموما موفق ترند.

مغز  انسان سیستمی بسیار پیچیده و حاصل میلیون ها سال فرگشت هستو لزوما هم خیلی اپتیمم نیست. دور از انتظار نیست که مغز بچه ها را به حال خودش بذارید بهتر جواب بگیرید. نکته ام این هست که بچه هایتان را با سخت گیری برای تکالیف مدرسه یا کلاس های آموزشی فوق برنامه متعدد خسته و دلزده نکنید. 


توجه کنید که من اصلا نمی گم دروسی  مانند ریاضی و علوم که در مدرسه آموخته  می شود مهم نیستند. ده سال پیش یک جنبش پفکی در رسانه های  اجتماعی مجازی راه افتاده بود  که ریاضی-یا به طور عام تر علم - را مسخره می کردند و ادعا می کردند که به درد نمی خورد. چرت می گفتند! علم و دانش از  بالاترین و باارزش ترین دستاورد های  بشریت هست  و همه لوازمی که مردم را قادر می سازد که گوشی دست بگیرند و در رسانه های اجتماعی فعال باشند (واحیانا آن چرت و پرت ها را بنویسند) مدیون همین علم بوده است!

حرف من چیز دیگری است. حرف من این هست که اگر بچه هایتان را با تحمیل «الگوریتم» های از پیش معین خودتان غرق نکنید خودشان بهتر درس می خوانند و بهتر علم می آموزند.  حتی هوش مصنوعی هم بدون تحمیل الگوریتم برتر عمل می کند چه برسد به بچه!

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           2 باخیش

تاک شو های ایرانی: پامپ، با ضیا، رک

چهارشنبه 19 آذر 1404
+0 به یه ن

این روزها تاک شو های فارسی متعددی در یوتیوب یافت می شوند. برخی از آنها خیلی گُل کرده اند و بالای ۱۰۰ هزار بیننده دارند. من سه مورد از این تاک شو ها را دیده ام که می خواهم درمورد شان صحبت کنم. به ترتیب  علاقه ام به آنها : ۱) پامپ با اجرای امیر قیاسی. ۲) با ضیا. ۳) رک با اجرای واشقانی.

از اولی شروع کنیم که خیلی با مزه است. من مصاحبه با نرگس محمدی (هنرپیشه نه برنده جایزه نوبل صلح)، با فرهاد آئیش، با سیاوش طهمورث و مریم جلالی را دیده ام. اینها را به ترتیب جذابیتش از نظر خودم شمردم. مجری خیلی بی ادعا هست. نه ادعای درس اخلاق دادن دارد. نه ادعای باسواد بودن دارد. نه ادعا فرهیخته بودن. اتفاقا-به ظاهر- ادعای خلاف  اینها را دارد. مثلا -به ظاهر- سعی می کند مصاحبه کننده ها را به سمت این میل دهد که پشت سر دوستا ن و همکارانشان حرف بزنند. وقتی بحث های جدی تر (علمی یا فلسفی) میشود قیافه ای می گیرد که یعنی مرا چه به این حرف ها!؟ البته همان طوری که تاکید کردم «به ظاهر» چنین است! دقیق تر که بنگرید اتفاقا با همه بی ادعایی اش کاری می کند که بیننده خود عمیقا حس می کند که «من منم کردن ها» و «زیر پوستی زیر آب زدن ها» و..... چه قدر بی ارزش و پوچ هست. بیننده عمیقا می خندند و اتفاقا برعکس  آن چه که انتظار دارد بعد از دیدن برنامه خیلی چیزهای مهم هم می آموزد. به شدت توصیه می کنم اون چهار تا مصاحبه ای را که در بالا عرض کردم ببینید. اون طوری که نرگس محمدی از ته دل می خندد حال آدم را خوب می کند. ترکیب زیبایی از سادگی وصفای محض با اتفاقا زرنگی و عاقلی.

با وجود همه بی ادعایی،  معلوم هست که اتفاقا مجری این برنامه آقای مهندس امیر قیاسی هم خیلی تیزهوش و نکته سنج هست و هم  با معلومات و آگاهی بالا.  هرچند به ظاهر مصاحبه ها سطحی هستند و ادعای عمق هم ندارند اما دقت کنید که اسپانسر برنامه یک نهاد آموزشی آنلاین (ماز) هست. شاید به نظر متناقض برسد که چنین برنامه ای چرا چنین اسپانسری دارد؟ یا  چرا چنین نهادی برای تبلیغ برای بیزنس خود چنین برنامه ای را اسپانسر کرده؟ اتفاقا به نظرمن اسپانسر در این انتخاب خیلی هوشمندی به  خرج داده. خیلی روانشناسی به خرج داده! نوع صحبت ها ا طوری هست که بعد از تماشای برنامه هرکسی  به خود می گوید «خوب دیگه! چرت و پرت گوش کردیم و کلی خندیدیم. حالا دیگه چرت و پرت بس هست! بلند شویم برویم پی درس و مشق مان  و به کاری علمی یا درسی مان برسیم!» درست برعکس بسیاری از برنامه ها یا صحبت که آدم را خسته می کنند و به فرد حس دانایی  و حکمت کاذب می دهند  به طوری که فرد بعد از آن حس می کند که «من که  به اندازه کافی  دانا و آگاه و عارف و حکیم شدم! برای چی بروم تمرین ریاضی حل کنم. دیگه من عارف و حکیم اعظم شدم «خرده‌کاریهای علم هندسه. یا نجوم و علم طب و فلسفه» دیگه در شان من نیست!» طبعا کسی که این حس را بکند دنبال آموزش آنلاین نمی رود. اتفاقا ماز برنامه خوبی را برای تبلیغ برای خود انتخاب کرده. من، یاسمن فرزان هیچ آشنایی با ماز ندارم. اما مفت و مجانی در اینجا شده ام مبلغ آن! این یعنی هوشمندی در انتخاب برای اسپانسر کردن!

حال برسیم به تاک شو با ضیا. قبلا هم نوشتم که من از علی ضیا زیاد خوشم نمی آید و فکر می کنم زیرپوستی افکار عمومی را می خواهد به جایی ببرد که نباید. حسم این هست که زیرپوستی ولی کاملا آگاهانه نگرش های غلطی را با اهداف سیاسی در بین مردم رواج می دهد طوری که مردم دست از مطالبه گری های به-حق خود بکشند. خیلی هم ماهرانه چنین می کند. همه اینها را گفتم  اماانصافا افراد خیلی جالبی را برای مصاحبه دعوت می کند. من مصاحبه او را با یاشار سلطانی و شمس لنگرودی دیده ام. این دو مصاحبه شونده، هر کدام در زمینه متفاوتی افراد بسیار محترم و قابل تحسینی هستند. یاشار سلطانی در مورد چالش های   افشاگری برای زندگی اش صحبت کرد. شمس لنگرودی هم در مورد شعر حافظ صحبت کرد. من از هر دو لذت بردم. اگر می خواهید -دست کم برای مدت کوتاهی- از زشتی های واقعیات موجود روز دور شوید مصاحبه شمس لنگرودی را بشنوید. این همه در مورد شعر حافظ گفته شده اما به زیبایی و در عین حال واقع بینی  و عمق سخن های شمس لنگرودی در این باره نشنیدم.

 و اما تاک شوی رک با اجرای واشقانی. هر چه در مورد اجرای امیر قیاسی در بالا نوشتم ۱۸۰ درجه مخالفش در مورد این تاک شو برقرار است! من مصاحبه بهنوش بختیاری را دیدم با نصف مصاحبه بهاره رهنما. همان طوری که  می دانید این دو هنرپیشه در سال های اخیر مورد خشم عمومی در فضای مجازی و حقیقی بوده اند.  در این مصاحبه ها سعی می کنند از خود دفاع کنند و واشقانی هم همه جوره کمک شان می کند. براساس کامنت های زیر پست هم به نظرم می رسد که موفق می شوند. نظر دهندگان هیچ توجه هم نکرده اند که  همان مصاحبه در خود چه قدر تناقض دارد (حالا با این که با اظهاراتشان و عملکردشان خارج از آن مصاحبه چه قدر تناقض داشت کاری نداریم).  آن دو بانو برای این که خود را تبرئه کنند  اکثریت جامعه را زیر سئوال  برده اند و دست آخر هم نصیحت می کنند که دنیا ارزشی ندارد از ما یاد بگیرید و مهربان و مامانی  و باگذشت باشید. به هر حال اگر بخواهید ببینید سیستم سفید شویی چگونه عمل می کند این مصاحبه ها را ببینید.

پی نوشت: یک سئوالی بعد از شنیدن مصاحبه خانم بهنوش بختیاری با رک به ذهنم رسید که اگر نپرسم نمی شه! خانم بختیاری مرتب از خوبی و صفا و گذشت و خوبی خودش  گفت  از «سادات» بودن مادرش گفت  و تاکید کرد که به این علت مردم باید هوای او را داشته باشند.  کلی هم مخاطبان را نصحیت کرد که «قضاوت» نکنند و مثل او خوب و پاک و مامانی و باصفا باشند. در کنارش هم چپ و راست از «دوستانش» بدگفت! البته از آنها اسم نمی آورد اما هر مورد از دوستانش که می گفت آدم شاخ در می آورد: به ادعای او، یکی از این «دوستان» از او کلاهبرداری کرده، دیگری او را تهدید به اسید پاشی کرده، آن یکی «مرض مرد متاهل» دارد و شوهران مردم را بلند می کند، دیگری ....

سئوالی که برای من پیش آمد این هست که من چرا از این نوع «دوستان» ندارم؟! لابد این قبیل «دوستان» فقط سراغ امثال بهنوش بختیاری پاک و بی آلایش می روند و سراغ گناهکاران قضاوتگری از قبیل ما نمی آیند!

آخر مصاحبه هم خانم بختیاری از آقای واشقانی قول گرفت که حتما برنامه ای علیه وکلا بسازد و او هم با طیب خاطر قول داد چنین کند.  به نظرم مجری از این پیشنهاد بسیار هوشمندانه خانم بختیاری چنان ذوق زده شد که نمی تواند صبر کند ومی خواهد زودتر برنامه ای علیه وکلا بسازد. نمی دانم صبر خواهد کرد تا روز چهلم درگذشت وکیل خانم سپهری بگذرد یا نه.  نمی دانم در هنگام پخش برنامه اش علیه وکلا،  چند نفر از وکیلان زندانی به جرم فعالیت مدنی، در حال اعتصاب غذا خواهند بود!.

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           2 باخیش

آینده شغلی: پرستاری یا پزشکی؟

یکشنبه 16 آذر 1404
+0 به یه ن

من فکر می کنم هوش مصنوعی به زودی، جایگزین پزشک های عمومی و متخصص داخلی و متخصص پوست و..... بشه. کاری را که اونها می کنند احتمالا هوش مصنوعی خیلی بهتر و دقیق تر انجام می ده. این خبر خوبی هست. هم خطای پزشکی کمتر می شه و هم نقاط محروم با هزینه بسیار کمتر می توانند از  خدمات پزشکی هوش مصنوعی برخوردار شوند.

علی الاصول این خبر خوبی  برای دانش آموزانی  هست که تحت فشار هستند که حتما در پزشکی قبول شوند. شما را به خدا این فشار را از روی بچه ها بردارید. بعد از این همه فشار ممکنه رشته شان در آینده به درد نخوره. 

اما فکر کنم حالا حالا ها پرستار لازم باشه. احتمالا حالا حالاها هزینه رباتی که جایگزین پرستار بشه از حقوق پرستار بالاتر خواهد بود. بنابراین پرستارها حالا حالا ها شغل خواهند داشت. پیشرفت های تکنولوژیک در ساخت وسایل پزشکی وپرستاری سختی کارشان را کم می کنه و کمتر به آنها از نظر بدنی فشار می آره. به نظرم به جای این که به دانش آموزان فشار بیاورید که حتما پزشکی قبول بشوند تشویقشان کنید که پرستاری بخوانند. 

امروز پیامک آمد که  یکی از مددجویان تحت کفالتم که دانشجوی پرستاری بود از کفالت خارج شده. اولین بار هست که یکی از مددجویانم از کفالت بیرون می آید و من زیاد نگران آینده شغلی او نیستم. کمبود پرستار در کشور به آن معنی است که این عزیز حتما شغل خواهد داشت.

اشتراک و ارسال مطلب به:


فیس بوک تویتر گوگل

     بؤلوم : باخیش           یازار : یاسمن فرزان           2 باخیش
�